ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Επίσης ένα μεγάλο, υπερατλαντικό ταξίδι όπου υπάρχει το λεγόμενο τζετ λάγκ – λόγω διαφοράς ώρας ή απλά κακή ρύθμιση του ύπνου, μπορεί να είναι υπεύθυνα για διαταραχές και κακή ποιότητα ύπνου στα παιδιά επίσης.

Ο θόρυβος επίσης και η διαταραχή της οικογενειακής γαλήνης μπορεί να επηρεάσουν τον ύπνο του παιδιού. Ακόμα και όταν εσείς πιστεύετε ότι το παιδί σας κοιμάται, μπορεί αυτό να έχει απλά τα μάτια κλειστά ενώ εσείς μπορεί να τσακώνεστε στο μέσα δωμάτιο ή στον διάδρομο. Όπως επίσης ένας ήχος όπως αναφέραμε, που δεν ανήκει στην φυσιολογική, συνηθισμένη ποικιλία ήχων που έχει συνηθίσει ένα παιδί, όπως μια φωνή από την μητέρα ή μία θυμωμένη ομιλία από τον πατέρα, μπορεί να το ξυπνήσουν.

Επίσης, όπως και στον ενήλικα, με κάποιες αναμενόμενες διαφορές, τα παιδιά δεν παύουν να ανασύρουν στα όνειρα και τους εφιάλτες τους, αναμνήσεις και εμπειρίες της καθημερινότητάς τους, τις οποίες το υποσυνείδητο επεξεργάζεται ή προβάλλει έντονα, με μορφή εφιάλτη. Γιαυτό θέλουμε ένα ήρεμο και χαρούμενο περιβάλλον και αυτό που πολλές φορές τονίζω στο ιατρείο είναι να μην παρακολουθούν πολλή τηλεόραση τα παιδιά, όχι πάνω από μία ώρα την ημέρα και κυρίως όχι ταινίες τρόμου ή καρτούν με εκφοβιστικούς χαρακτήρες. Και ιδίως όχι το βράδυ πριν κοιμηθούν. Αυτό ισχύει για να πούμε την αλήθεια και για τους ενήλικες...

Μία μετακόμιση επίσης, ένα άγνωστο περιβάλλον ή ένα γεγονός που κάνει τα παιδιά να νιώθουν ανασφάλεια, ο θάνατος ενός προσφιλού γονέα είναι επίσης ένας πολύ συχνός λόγος-από τους συχνότερους μάλιστα-για παροδικές διαταραχές ύπνου. Πολλές φορές όμως μπορεί να είναι και ένας απλούστερος λόγος όπως η απώλεια ενός αγαπημένου αντικειμένου, πχ ένα αρκουδάκι ή μία κούκλα ή άλλα αντικείμενα όπως πχ η αγαπημένη τους κουβέρτα.

Η συνήθεια γενικά είναι πολύ σημαντική στον ύπνο. Σκεφτείτε εσείς, σαν ενήλικες, πόσες φορές έχετε πει «εγώ κοιμάμαι στην αριστερή μεριά, είναι η μεριά μου» ή «δεν μπορώ να κοιμηθώ αν δεν δω την αγαπημένη μου τηλεοπτική σειρά» ένα μικρό είδος τελετουργίας δηλαδή, όπως τότε που ήσασταν παιδιά και σας διάβαζαν παραμύθια. Ίσως δηλαδή ο ύπνος να μην είναι τόσο διαφορετικός μεταξύ ενηλίκων και παιδιών. Αν ισχύει κάτι τέτοιο, μήπως οι διαταραχές ύπνου σε παιδική ηλικία, προδιαθέτουν σε κακό ύπνο ως ενήλικες;

Άλλη ερώτηση των γονέων είναι αν η έλλειψη ύπνου προκαλεί μείωση της σωματικής ανάπτυξης των παιδιών.

Σε περιπτώσεις που η έλλειψη Ύπνου είναι σημαντική, τότε μπορεί να διαταραχθεί η φυσιολογική έκκριση ορμονών που έχουν σχέση με την συνολική ανάπτυξη των παιδιών. Αλλά για να γίνει αυτό, τότε πρέπει να υπάρχουν πολύ σημαντικές και μακροχρόνιες διαταραχές ύπνου και είναι γενικά πολύ σπάνιο και δύσκολο να μετρηθεί, όπως και να αποδειχθεί ότι επηρεάζεται αντικειμενικά κι όχι μόνο εργαστηριακά η σωματική αύξηση των παιδιών.

Να κοιμούνται μαζί με ένα γονιό, ή στο ίδιο κρεβάτι ανάμεσα από τους γονείς;

Γενικά απαγορεύεται οι γονείς να κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι με τα παιδιά στη σύγχρονη εποχή που έχουμε πλέον την οικονομική δυνατότητα να έχουμε ξεχωριστά κρεβάτια. Πέρα από τον φόβο πολλών γονέων ότι θα «πλακώσουν» το παιδί τους την ώρα του ύπνου, επιπλέον οι ενήλικες έχουν μικρόβια τα οποία δεν διαθέτουν τα παιδιά και τα οποία μεταφέρονται κατά τη διάρκεια της νύχτας και με την αναπνοή μας. Ακόμα και η τερηδόνα είναι κολλητική!!! Κάτι που πολύς κόσμος δεν το γνωρίζει. Επιπλέον, καλό είναι να ανεξαρτηκοποιούνται τα παιδιά και να απογαλακτίζονται και το ίδιο ισχύει και για τους γονείς οι οποίοι πρέπει να διατηρούν τον προσωπικό τους χώρο και να μην ξεχνούν ότι είναι ζευγάρι. Αντίστοιχα μπορεί τα παιδιά να έρχονται για να διασκεδάζουν όλοι μαζί στο γονεϊκό κρεβάτι κάποια Κυριακή πρωί αλλά όχι για να κοιμούνται.

Να κοιμούνται με ένα ζωάκι μαζί;

Απαγορεύεται τα παιδιά αλλά και οι ενήλικες να κοιμούνται με ζώα. Κάθε παιδί πρέπει να κοιμάται σε δικό του κρεβάτι και κατά προτίμηση τα ζώα (σκύλοι, γάτες και άλλα κατοικίδια) να κοιμούνται σε δικό τους χώρο-σπιτάκι-κλουβί, εκτός του σπιτιού. Το ίδιο ισχύει και για κλουβιά που πιθανόν να υπάρχουν στο δωμάτιο του παιδιού.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχουν ζωονόσοι, που πιθανόν να μπορούν να μεταδοθούν στα παιδιά αλλά και νοσήματα που μπορεί να μεταδοθούν από τους συνήθεις...υπόπτους, τα τσιμπούρια.

Όσο καθαρό και να είναι ένα ζώο, δεν μπορούμε να είμαστε ποτέ απόλυτα σίγουροι για το τί μπορεί να μεταφέρει, εσωτερικά και εξωτερικά.

Να πίνουν γάλα πριν κοιμηθούν;

Το γάλα έχει δειχθεί ότι βοηθάει στην καλύτερη έλευση του ύπνου και μάλιστα υπάρχουν ειδικά σκεύασματα τα οποία θεωρείται ότι μπορεί να βοηθήσουν στην καλύτερη ποιότητα ύπνου, λόγω της σύστασής τους αλλά και το συναίσθημα ικανοποίησης το οποίο μεταφέρουν.

Προσοχή χρειάζεται σε παιδιά που έχουν αλλεργία στο γάλα και άλλα παρόμοια είδη. Τέτοια παιδιά, μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στον ύπνο του, εάν πάσχουν από δυσανεξία στη λακτόζη και δεν το γνωρίζουν.

Και για την Μελατονίνη;

Η Μελατονίνη είναι ορμόνη που σχετίζεται με την έναρξη του ύπνου και την αφύπνιση αλλά και τη θερμοκρασία του σώματος. Στο εξωτερικό δίνεται σε κάποιες διαταραχές ύπνου, άλλα όπως και με κάθε σκεύασμα, δεν πρέπει να χορηγείται χωρίς ιατρική συμβουλή. Είναι γνωστότερη για την χορήγησή της σε άτομα που ταξιδεύουν και παθαίνουν τζετ λάγκ, αϋπνία δηλαδή, από την αλλαγή της ώρας, μέρας-νύχτας.

Τί ώρα να κοιμούνται τα παιδιά μας;

Σύμφωνα με το πόσες ώρες πρέπει να κοιμούνται και τί ώρα πρέπει να ξυπνούν. Υπολογίζουμε όμως και το πόση ώρα χρειάζεται ένα παιδί και για να ντυθεί το πρωί για να πάει σχολείο...

Μεσημεριανός Ύπνος; Και στο σχολείο να κοιμούνται;

Ο μεσημεριανός ύπνος σταδιακά εξαφανίζεται. Σε πολλά σχολεία ολοήμερα του εξωτερικού έχουν ειδικά διαμορφωμένους χώρους όπου τα παιδιά κοιμούνται το μεσημέρι και γενικά θεωρείται ότι τα βοηθάει στο να είναι ξεκούραστα και να τα ανανεώνει, ούτως ώστε να συνεχίζουν τα μαθήματα αργότερα.

«Φοβάμαι ότι θα ξυπνήσει και θα με αναζητάει την νύχτα» Τί να κάνω;

Τόσο το παιδί όσο και ο γονέας πρέπει να απογαλακτιστεί. Όλα είναι μία απόφαση. Ζητήστε την συμβουλή του γιατρού σας. Πολλοί γονείς νιώθουν τύψεις, γιατί λένε ότι «αφού φοβάται το παιδί, γιατί όχι;» . Το παιδί πρέπει να δούμε γιατί φοβάται, αν υπάρχει κάποιος λόγος που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε, να βάλουμε κάποιο φωτάκι, να δώσουμε ένα αρκουδάκι/κούκλα ως μεταβατικό αντικείμενο, να παρέχει δηλαδή ασφάλεια και να σιγουρευτούμε ότι δεν το κάνει επίσης για να τραβήξει την προσοχή πχ από ένα μικρότερο βρέφος! Κάποια στιγμή το παιδί μας θα πρέπει να κοιμηθεί μόνο του και πιθανόν στο σπίτι των παπούδων του πχ ή κάποιο άλλο σπίτι, όταν οι γονείς θα λείπουν. Δώστε του αυτά τα εφόδια όσο είναι νωρίς.

«Είχε αρρωστήσει και τώρα φοβάμαι να το αφήσω μόνο του την νύχτα και κάθομαι και το βλέπω να κοιμάται» . «Τη νύχτα το ξυπνάω για να δω αν αναπνέει»

Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά όταν ειδικά το παιδί έχει περάσει κάποια σοβαρή ασθένεια και οι γονείς συνεχίζουν να φοβούνται. Συνίσταται οι γονείς να ζητήσουν την γνώμη ενός ειδικού και πιθανόν επίσης οικογενειακή θεραπεία, καθώς είναι ένα άγχος το οποίο δεν εξαλείφεται εύκολα. Ακόμα και η τοποθέτηση μικρής κάμερας όμως ή μικρών συσκευών που ειδοποιούν όταν το παιδί μπορείν να σταματήσει την αναπνοή συνίστανται σε κάποιες περιπτώσεις που υπάρχει πραγματικό θέμα, όπως σε αυξημένες πιθανότητες αιφνίδιου βρεφικού θανάτου.

«Μήπως κοιμάται πολύ;»

Αν το παιδί θέλει να κοιμηθεί, αφήστε το, εάν δεν συντρέχουν οργανικοί λόγοι. Υπάρχουν περιπτώσεις όντως όπου παρατηρούνται υπερβολικές ώρες ύπνου και για τις οποίες θα πρέπει να συμβουλευτείται τον γιατρό σας. Οι ώρες ύπνου όπως αυτές αναφέρονται ανωτέρω, θα σας δώσουν ένα γενικό μπούσουλα για τον μέσο όρο των παιδιών, αλλά κάθε περίπτωση εξατομικεύεται.

«Μήπως απλά παραπονιέται πολύ ότι ξυπνάει την νύχτα ;»

Έχετε σκεφτεί ποτέ ότι το κρεβάτι του παιδιού σας, μπορεί να έχει ζωύφια; Τα λεγόμενα Μπέντ Μπάγκς, που μπορεί να ξυπνάνε το παιδί, καθώς το δαγκώνουν την νύχτα που βγαίνουν.

Το ίδιο ισχύει και για μία δυνατή μυρωδιά όπως λουλούδια μέσα στο δωμάτιο ή πρόσφατα βαμμένο δωμάτιο ή ρούχα εντός του δωματίου που δεν έχουν αεριστεί καλά ή χαλιά που μπορεί να ξυπνάνε ένα αλλεργικό άσθμα στο παιδί σας.

Άλλη σημαντική παράμετρος είναι επίσης η θερμοκρασία του δωματίου που πρέπει να είναι ευχάριστη κι όχι πολύ κρύα ή πολύ ζεστή.

Επίσης το πόσα άτομα μπορεί να κοιμούνται μαζί στο ίδιο κρεβάτι ή δωμάτιο, όπως σε πολυμελείς οικογένειες.

Οι διαταραχές ύπνου, όπως αναφέραμε, δεν είναι πάντα κατανάγκη παθολογικές. Κάποιες φορές εξαρτάται και από την ιδιοσυγκρασία του ίδιου του παιδιού αλλά και από την περιρρέουσα οικογενειακή ηρεμία. Κάποτε όμως μπορεί να σχετίζονται και με άλλα θέματα ιατρικής φύσης πχ γαστρεντερολογικά, αναπνευστικά, νευρολογικά κα, για τα οποία και θα πρέπει να γίνει κάποιος έλεγχος για τον οποίο πρέπει να σας συμβουλεύσει και ο παιδίατρός σας.

Σκοπός μας με αυτό το άρθρο είναι αντιληφθούμε ότι η υπόθεση Ύπνος είναι τόσο απλή όσο και πολύπλοκη. Τον Ύπνο πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε με σεβασμό. Ένας «κακός» ύπνος, προδιαθέτει σε μία «κακή» μέρα.

Ένας κακός ύπνος, μπορεί να είναι αιτία και για μαθησιακές δυσκολίες και όταν αυτές παρατηρούνται είναι απαραίτητο να παίρνουμε και ιστορικό του ύπνου του παιδιού. Ότι κοιμάται το παιδί στο μάθημα, δεν σημαίνει πάντα ότι είναι επειδή βαριέται.

Η υπνηλία επίσης κατά τη διάρκεια της ημέρας, πρέπει να μας κάνει να αναρωτηθούμε, μήπως αυτή σχετίζεται με κάποια πιθανή φαρμακευτική αγωγή η οποία προκαλεί ύπνο και πιθανόν να χρειάζεται ή να μπορούν να ανταλλαχθούν τα φάρμακα αυτά με κάποια άλλα που δεν προκαλούν υπνηλία.

Ως προς τις τεχνικές, υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, αλλά συνήθως το ίδιο το παιδί καθοδηγεί τους γονείς εφόσον δεν συντρέχει οργανικό πρόβλημα και κάποτε πράγματι μπορεί να χρειάζονται κάποια όρια για να μπορεί να είναι λειτουργική και η οικογένεια στο σύνολό της.

Πολλές φορές χτυπάει το κεφάλι του όταν είναι να κοιμηθεί; Τί σημαίνει αυτό;

Σχεδόν 20% των βρεφών κτυπάνε σκόπιμα το κεφάλι τους και κυρίως τα αγόρια έως τους 24μήνες, με μεγάλη διάρκεια επίσης. Συνήθως εξαφανίζεται στα 3 έτη ζωής. Μπορεί να πρόκειται για αυτορυθμιστική κίνηση ή αυτοαπαλυντική, για να ηρεμήσουν, γιατί μπορεί αν τους αρέσει ο ήχος και συνήθως έχει ρυθμό. Κάποτε μία κούνια μπορεί να σας λύσει το πρόβλημα αυτό. Επίσης μπορεί να αποτελεί μορφή αγανάκτησης όταν έχει τσαντιστεί για κάποιο λόγο ή ακόμα και αν πονάει πχ το αυτάκι ή το δοντάκι ενώ κάποτε μπορεί να παραπέμπει σε αναπτυξιακές διαταραχές όπως ο αυτισμός για τις οποίες θα πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό.